อุทยานแห่งชาติภูซาง ได้รับประกาศจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน 2543 อุทยานแห่งชาติลำดับที่ 98 ของประเทศไทย มีเนื้อที่รวมประมาณ 284.88 ตร.กม. ครอบคลุมพื้นที่ อ.เทิง จ.เชียงไร และ อ.ภูซาง จ.พะเยา จากสภาพภูมิประเทศของอุทยานแห่งชาติภูซางที่ประกอบด้วยเทือกเขาสลับซับซ้อนความสูงตั้งแต่ 400-1,548 เมตรจากระดับน้ำทะเล เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่านานาพันธุ์มีสภาพของสังคมพืชที่หลากหลายตั้งแต่ป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ ป่าดงดิบแล้ง ป่าดงดิบเขา และป่าสนเขากระจายครอบคลุมทั่วพื้นที่ ปัจจัยเหล่านี้เองที่ทำให้อุทยานแห่งชาติภูซางเหมาะสำหรับการเดินทางเข้าเรียนรู้ธรรมชาติและทัศนศึกษาเป็นอย่างมาก อีกทั้งยังสามารถเลือกประกอบกิจกรรมให้เหมาะสมกับความต้องการของตนเองอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นการเที่ยวชมน้ำตก การเดินป่าศึกษาธรรมชาติการเที่ยวชมพูเขาสูงและการเข้าชมถ้ำ
เริ่มต้นที่ที่ทำการอุทยานแห่งชาติ ซึงถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นและจุดศูนย์กลางในการให้บริการและต้อนรับนักท่องเที่ยว ซึ่งสามารถติดต่อสอบถามข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ ชมนิทรรศการ รวมถึงติดต่อขอเจ้าหน้าที่นำทางกรณีที่ต้องการเข้าไปท่องเที่ยวในบริเวณที่ห่างไกลและมีความเปราะบางสูง แหล่งท่องเที่ยวที่เป็นจุดเด่นที่สุดของอุทยานแห่งชาติภูซางคือ น้ำตกภูซาง น้ำตกอุ่นแห่งเดียวในประเทศไทย
โดยน้ำตกภูซาง มีความสูงประมาณ 25 เมตร เกิดจากน้ำร้อนที่เกิดจากบ่อน้ำร้อนเหนือน้ำตกไหลผ่านแนวผาหินปูนลงมาบรรจบกับลำธารเบื้องล่างซึ่งเป็นสายของลำน้ำฮวก กลายเป็นน้ำอุ่นที่มีอุณหภูมิประมาณ 35 องศาเซลเซียส จึงสามารถลงเล่นน้ำบริเวณนี้ได้อย่างสบาย ส่วนด้านข้างของน้ำตกเป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางศึกษาธรรมชาติซึ่งจะเชื่อมต่อไปยังบ่อน้ำร้อนอันเป็นจุดกำเนิดน้ำตกอุ่น ลักษณะเส้นทางเป็นทางเดินยกระดับแบบวงรอบที่แสนจะเดินง่ายใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง ในเส้นทางศึกษาธรรมชาติมีป้ายสื่อความหมายที่จะอธิบายและให้ความรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศหรือธรรมชาติที่ปรากฏเป็นจุดๆ กระจายตลอดเส้นทาง นอกจากนี้นักดูนกทั้งหลายก็ไม่ผิดหวังแน่นอน เพราะบริเวณนี้มีนกหลากหลายชนิดอาศัยละคอยส่งเสียงไม่ให้เงียบเหงา และสิ่งที่สร้างความตะลึงให้กับผู้ที่เดินศึกษาธรรมชาติในเส้นทางนี้คือ บ่อน้ำซับขนาดใหญ่สีฟ้าใสที่โอบล้อมด้วยป่าเขา จุดที่จะให้ความกระจ่างว่าเหตุใด กระแสน้ำบริเวณน้ำตกแห่งนี้จึงมีอุณหภูมิสูงกว่าปกติ
อุทยานแห่งชาติภูซาง ยังมีแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจอีกหลายแห่ง เช่น ถ้ำผาแดง และถ้ำน้ำลอด ซึ่งตั้งอยู่บริเวณหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ ภซ.1 (ผาแดง) ภายในถ้ำผาแดงมีความลึกประมาณ 450 เมตร ลักษณะเป็นโถงถ้ำขนาดใหญ่ที่มีหินงอก หินย้อยสวยงามแปลกตา และยังมีความบริสุทธิ์คงสภาพของระบบนิเวศถ้ำอยู่ เป็นแหล่งที่ค้างคาว จิ้งหรีดถ้ำ งูกาบหมากหางนิล ซึ่งเป็นสัตว์ป่าที่พบเฉพาะในระบบนิเวศถ้ำเท่านั้น และยังมีถ้ำอีกแห่งขนาดเล็ก มีธารน้ำไหลผ่านและมีความลึกประมาณ 1 เมตร ซึ่งเหมาะสำหรับการเข้ามาทำความเข้าใจและเรียนรู้ความเป็นไปของกระบวนการเกิดถ้ำในบริเวณภูเขาหินปูนเป็นอย่างยิ่ง